انواع فولاد ضدزنگ
فولاد ضد زنگ (استنلس استیل) یکی از انواع اصلی فولاد بشمار میآید که به دلیل مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی، خوردگی و حرارت، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این نوع فولاد از آلیاژهای آهن، کروم و کربن تشکیل شده است و میتواند در شرایط مختلفی مانند محیط های خورنده، حرارتی و تحت فشار استفاده شود.
جالب است بدانید :
هنگامی که آهن با کربن، کروم، نیکل، مولیبدن و وانادیوم ترکیب میشود به فولاد تبدیل میشود. ۴ نوع اصلی فولاد وجود دارد. فولاد کربنی، فولاد آلیاژی، فولاد ابزار و فولاد ضد زنگ (استنلس استیل)
استنلس استیل در سه گروه زیر از نظر ساختار متالوژیکی دسته بندی میشود:
- فولادهای ضد زنگ آستنیتی
- فولادهای ضد زنگ مارتنزیتی
- فولادهای ضد زنگ فریتی
در ادامه به بررسی انواع فولاد ضد زنگ میپردازیم.
فولادهای ضد زنگ آستنیتی
این نوع فولاد ضد زنگ حاوی حداقل 16 درصد کروم و 8 درصد نیکل است. این فولادها دارای ساختار بلوری آستنیتی هستند که به آنها انعطاف پذیری و مقاومت در برابر خوردگی و زنگ زدگی را میدهد. این فولادها برای استفاده در محیط های خورنده و در تولید وسایل آشپزخانه، مبلمان و تجهیزات پزشکی مناسب هستند.

ساختار استیل آستنیتی
آستنیتی به معنای دارا بودن ساختار آستنیت است که در شرایط خنک شدن از دمای بالا به وجود میآید. ساختار آستنیت یک نوع ساختار فلزی است که در شرایط حرارتی خاصی به وجود میآید. در این ساختار اتمهای فلزی به صورت مکعبی مرکزی به هم متصل شدهاند.
آستنیت بسیار مقاوم و انعطافپذیر است و معمولاً در دماهای بالا (معمولاً بالای 912 درجه سانتی گراد) شکل میگیرد.
نمونه هایی از استنلس استیل آستنیتی
چند نمونه پر کاربرد از ورق استیل از دسته فولادهای ضد زنگ آستنیتی.
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 18 درصد کروم و 8 درصد نیکل است و برای تولید قطعات خودرو، تجهیزات پزشکی، مبلمان و وسایل آشپزخانه استفاده میشود.
-
ورق استیل ضد زنگ 347
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 17 درصد کروم، 10 درصد نیکل و 0.08 درصد کلسیم است و برای استفاده در صنایع شیمیایی، صنایع پالایش نفت و تولید تجهیزات پزشکی مناسب است.
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 16 درصد کروم، 10 درصد نیکل و 2 درصد مولیبدن است و برای استفاده در صنایع دریایی، صنایع شیمیایی و تولید تجهیزات پزشکی مناسب است.
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 18 درصد کروم و 8 درصد نیکل و 0.08 درصد تیتانیوم است و برای استفاده در صنایع خودروسازی، صنایع هوافضا و تولید تجهیزات پزشکی مناسب است.
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 23 درصد کروم و 12 درصد نیکل است و برای استفاده در صنایع حرارتی، تولید دیسکهای ترمز و تجهیزات پزشکی مناسب است.

فولادهای ضد زنگ مارتنزیتی
این نوع فولاد ضد زنگ دارای حداقل 11.5 درصد کروم و بدون حاوی نیکل است. ساختار بلوری آنها به شکل مارتنزیت است که به آنها مقاومت بالا در برابر حرارت و خوردگی را میدهد. این فولادها برای استفاده در شرایط حرارتی بالا و در تولید ابزارهای برش و ابزارهای پزشکی استفاده میشوند.
مارتنزیت یک ساختار فلزی است که در نتیجه سریع خنک شدن از دماهای بالا به وجود میآید. این ساختار به صورت یک ساختار بلوری فلزی بازتابی است که در آن اتمها به صورت مکعب متمرکز به یکدیگر متصل شدهاند.
ساختار استنلس استیل مارتنزیتی
مارتنزیت به معنای دارا بودن ساختار مارتنزیت است که به وسیله تصمیم گیری سریع از دماهای بالا به وجود میآید. استیلهای مارتنزیتی دارای مقاومت بالا در برابر خوردگی و ارتقاء حرارتی هستند و برای استفاده در شرایطی که نیاز به مقاومت بالا در برابر فشار و حرارت دارند مناسب هستند.
نمونه هایی از استنلس استیل مارتنزیتی
-
ورق استیل ضد زنگ 410
این نوع ورق استیل ضد زنگ از دسته مارتنزیتی دارای 11.5-13.5 درصد کروم است و برای تولید ابزارهای برش و تولیدات صنایع خودروسازی استفاده میشود.
-
ورق استیل ضد زنگ 420
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 12-14 درصد کروم است و برای تولید ابزارهای برش، ابزارهای پزشکی و قطعات مکانیکی مورد استفاده قرار میگیرد.
-
ورق استیل ضد زنگ 440C
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 16-18 درصد کروم و 0.95-1.2 درصد کربن است و برای تولید ابزارهای برش با کیفیت بالا و قطعات پزشکی مورد استفاده قرار میگیرد.
-
ورق استیل ضد زنگ 431
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 15-17 درصد کروم و 1.25-2.5 درصد نیکل است و برای تولید قطعات مکانیکی، قطعات پمپ و تجهیزات صنایع شیمیایی استفاده میشود.
-
ورق استیل ضد زنگ 440B
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 16-18 درصد کروم و 0.75 درصد کربن است و برای تولید ابزارهای برش و قطعات مکانیکی مورد استفاده قرار میگیرد.

فولادهای ضد زنگ فریتی
این نوع فولاد ضد زنگ دارای حداقل 17 درصد کروم و حداکثر 0.12 درصد کربن است. ساختار بلوری آنها به شکل فریت است که به آنها مقاومت خوب در برابر خوردگی و زنگ زدگی را میدهد. این فولادها برای استفاده در محیط های خورنده، صنایع شیمیایی و تولید قطعات خودرو مناسب هستند.
به طور کلی، استیل ضد زنگ به دلیل ویژگیهای مقاومت در برابر خوردگی، زنگ زدگی و حرارت، در صنایع مختلف از جمله صنایع خودروسازی، صنایع غذایی، صنایع دریایی و صنایع پزشکی بسیار مورد استفاده قرار میگیرد و نقش بسیار مهمی در ایمنی و کیفیت محصولات این صنایع دارد.
ساختار استنلس استیل فریتی چگونه است؟
فریت در نتیجه خنک شدن آهسته از دماهای بالا به وجود میآید. این ساختار معمولاً به صورت یک ماتریس بلوری مکعبی ساده توصیف میشود که در آن اتمها به صورت مکعب متمرکز به یکدیگر متصل شدهاند.
نمونه هایی از استنلس استیل فریتی
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 16-18 درصد کروم است و برای تولید قطعات خانگی، صنایع غذایی، و تولیدات صنایع خودروسازی استفاده میشود.
-
ورق استیل ضد زنگ 434
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 16-18 درصد کروم و 0.6-1.2 درصد منگنز است و برای تولید قطعات خودروسازی، تجهیزات صنایع غذایی و قطعات مختلف مکانیکی استفاده میشود.
-
ورق استیل ضد زنگ 436
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 16-18 درصد کروم و 0.75 درصد منگنز است و برای تولید قطعات خودروسازی، تجهیزات صنایع غذایی و قطعات مختلف مکانیکی استفاده میشود.
-
ورق استیل ضد زنگ 442
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 17-19 درصد کروم و 0.3 درصد مولیبدن است و برای تولید قطعات خودروسازی، تجهیزات صنایع غذایی و قطعات مختلف مکانیکی استفاده میشود.
-
ورق استیل ضد زنگ 444
این نوع ورق استیل ضد زنگ دارای 17-19 درصد کروم و 1.75 درصد منگنز است و برای تولید قطعات خودروسازی، تجهیزات صنایع غذایی و قطعات مختلف مکانیکی استفاده میشود.
جمع بندی
ساختار استنلس استیل به سه نوع اصلی تقسیم می شود:
1. ساختار فریتی: در این نوع ساختار، پخته شدن استنلس استیل در دماهای پایینتر از 1000 درجه سانتیگراد اتفاق می افتد. این ساختار شامل بلورهای فریتی است که دارای اتم های آهن است و در دمای محیط، پایداری بالایی دارند.
2. ساختار مارتنزیتی: در این نوع ساختار، پخته شدن استنلس استیل در دماهای بالاتر از 1000 درجه سانتیگراد اتفاق می افتد. این ساختار شامل بلورهای مارتنزیتی است که دارای اتم های آهن و کربن هستند و دارای سختی و قوی بودن می باشند.
3. ساختار آستنیتی: این ساختار در دماهای بالاتر از 900 درجه سانتیگراد اتفاق می افتد و شامل بلورهای آستنیتی است که دارای اتم های آهن و نیکل هستند. این ساختار دارای مقاومت به خوردگی و حرارت بالا می باشد.
به طور خلاصه، ساختار های استنلس استیل شامل فریتی، مارتنزیتی و آستنیتی هستند که هر یک از این ساختارها ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند.



